Een oude SRV-wagen die niet langer boodschappen verkoopt, maar techniek. De Talentenwerkplaats van Coen Berends rijdt door Noordoost-Fryslân en stopt bij basisscholen om kinderen te laten ontdekken wat je allemaal kunt met hout, gereedschap en een beetje uitleg. Begin 2025 leek het initiatief te stoppen. De stichting achter de bus hield op. Daarmee dreigde ook het einde van de Talentenwerkplaats.

Berends werkte als vakdocent al vier jaar voor de stichting en zag het gebeuren. Voor hem was het duidelijk dat de bus niet zomaar mocht verdwijnen. Hij nam het initiatief over.
Als hij onderweg is naar een school, weet hij waarom hij het doet. “Het mooiste is dat ik weet dat ik een hele hoop kinderen weer blij kan maken met techniek en kennis laat maken met techniek. En dat is ook waar ik het voor doe.”

Samenwerken

In februari 2025 werd duidelijk dat de stichting zou stoppen. “Als de stichting stopt, stopt de bus ook.” Dat was het simpele gegeven. Vervolgens lag de vraag op tafel: “Dan willen we dat? Of zeggen we van nee, de bus kan nog zoveel betekenen.”

Samen met onder meer Onderwijs in Bedrijf en Kennislab NOF werd gekeken hoe het wél kon. Het geld waarmee de bus was opgebouwd kwam uit de regio. “We vonden het eigenlijk een beetje zonde om de bus zomaar stil te laten staan.”

Met de nieuwe opzet kan de Talentenwerkplaats breder worden ingezet dan voorheen. Waar eerder vooral met een paar gemeenten werd gewerkt, wordt nu gekeken naar uitbreiding in de hele regio. Onderwijs in Bedrijf verbindt de scholen met de Talentenwerkplaats en ondersteunt bij de planning. Vanuit deze samenwerking hoopt Berends dit schooljaar rond de tachtig scholen te bereiken. In eerdere jaren maakten al meer dan 4.000 leerlingen per jaar kennis met techniek via de bus.

Niet voordoen, maar laten denken

In de Talentenwerkplaats draait het niet om een gezellig uurtje knutselen. Berends ontwikkelde een lesprogramma voor groep 1 tot en met 8. Kinderen werken met hout, gereedschap en materialen. Ze leren solderen, bouwen en vooral problemen oplossen.

Wat hem daarin drijft, heeft minder met techniek zelf te maken en meer met leren. “Ik vind het vooral heel erg interessant en belangrijk hoe het leerproces werkt bij kinderen.” Met een beetje basiskennis kunnen kinderen al veel zelf oplossen. Zodra ze snappen hoe een apparaat werkt of wat een materiaal doet, gaan ze zelf aan de slag. “Kinderen zijn bere-creatief. Die hebben zoveel ideeën. Ze leren op een andere manier naar een probleem te kijken.”

Een simpel voorbeeld is een lege fietsband. In plaats van meteen te zeggen wat er mis is, stelt Berends vragen. Wat zie je? Wat ontbreekt er? Hoe werkt dat eigenlijk? Het lijkt klein, maar daar zit volgens hem de kern. “Je gunt een kind daardoor het nadenken.” Dat vraagt iets van de volwassene. Niet meteen het antwoord geven, maar ruimte laten. Niet alles ingewikkeld maken. Gewoon beginnen. “We moeten gewoon lekker weer bouwen.”

Vroeg beginnen is geen luxe

Volgens Berends begint talentontwikkeling niet pas in het voortgezet onderwijs. Vroeger gingen kinderen nog wel eens mee naar het werk van hun ouders. Dat contact is minder vanzelfsprekend geworden. Als je wilt dat jongeren later bewust kiezen voor techniek, moet je ze eerst laten ervaren wat het is.

Voor Noordoost-Fryslân is dat geen theoretisch verhaal. Techniekbedrijven zoeken mensen. Tegelijkertijd ligt de nadruk in het onderwijs vaak op steeds hogere niveaus. Berends vindt dat we breder moeten kijken. Niet ieder kind hoeft omhoog in theorie. Praktische vaardigheden en technisch inzicht zijn minstens zo belangrijk.

Door al op de basisschool nieuwsgierigheid aan te wakkeren, ontstaat een basis. Kinderen ontdekken waar ze goed in zijn en waar ze plezier in hebben. Dat maakt latere keuzes minder toevallig.

Je vak begrijpelijk maken

De Talentenwerkplaats wordt ook ingezet bij open dagen en familiedagen van bedrijven. Daar blijkt hoe belangrijk het is om techniek begrijpelijk te maken. Niet alleen machines tonen, maar uitleggen welk probleem wordt opgelost. Als bedrijven willen dat jongeren later voor hun sector kiezen, begint dat bij laten zien wat het vak inhoudt.

De Talentenwerkplaats laat zien wat er mogelijk is als onderwijs en regio samen optrekken. Het is de keuze om als regio te investeren in nieuwsgierigheid, zodat technisch talent bewust wordt aangewakkerd.